26.04.2023 - Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumundan:
Bitkisel ve Destek Ürünler Dairesi Başkanlığı

GIDA VE TAKVİYE EDİCİ GIDALARDA SAĞLIK BEYANI KULLANIMI KILAVUZU

Amaç
MADDE 1-
(1) Bu Kılavuz; tüketiciyi en üst düzeyde korumak üzere son tüketiciye arz edilen gıda ve takviye edici gıdalarda sağlık beyanı kullanımına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam
MADDE 2-
(1) Bu Kılavuz, gıda ve takviye edici gıdalarda sağlık beyanı kullanımına ilişkin kuralları kapsar.

Dayanak
MADDE 3-
(1) Bu kılavuz 20/04/2023 tarihli ve 32169 sayılı Resmî Gazete"de yayımlanan Gıda ve Takviye Edici Gıdalarda Sağlık Beyanı Kullanımı Hakkında Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar
MADDE 4-
(1) Bu kılavuzda yer alan;
a) Bebek Formülü: Bebeklerin yaşamlarının ilk ayları boyunca kullanılması amaçlanan ve uygun tamamlayıcı beslenme başlayıncaya kadar tek başına bebeklerin ihtiyaçlarını karşılayan gıdaları,
b) Besin ögesi: Protein, karbonhidrat, yağ, lif, sodyum ve sağlık beyanı kullanımına ilişkin vitaminler ve mineraller için günlük referans alım değerleri ile bu gruplara ait olan veya bu gruplardan birinin öğeleri olan maddeleri,
c) Beslenme Beyanı: Bir gıdanın içerdiği enerji, besin öğeleri veya diğer öğeleri nedeniyle beslenme yönünden aşağıda belirtilen yararlı özelliklere sahip olduğunu belirten, ileri süren veya ima eden herhangi bir mesajı,
1) Enerji için (“Sağlar”, “Azalan veya artan oranda sağlar”, “Sağlamaz”),
2) Besin öğeleri ve/veya diğer öğeler için (“İçerir”, “Azalan veya artan oranlarda içerir”, “İçermez”),
ç) Beyan: Mevzuat gereğince zorunlu olmayan, herhangi bir formdaki resimli, grafik veya sembolik gösterimler de dâhil olmak üzere, bir ürünün kendine özgü özellikleri olduğunu belirten, ileri süren veya ima eden herhangi bir mesaj veya gösterimi,
d) Devam formülü: Uygun tamamlayıcı beslenmenin başlamasının ardından bebeklerin ve küçük çocukların tüketmesi için hazırlanan ve giderek çeşitlenen diyetlerine ve sıvı alımına katkı sağlayan gıdaları,
e) Diğer öge: Besleyici veya fizyolojik etkiye sahip, besin ögesi dışındaki ögeleri,
f) Etiket: Ürünün ambalajının veya kabının üzerine yazılmış, basılmış, şablon ile basılmış, işaretlenmiş, kabartmayla işlenmiş, soğuk baskıyla basılmış, yapıştırılmış veya iliştirilmiş olan herhangi bir işareti, markayı, damgayı, resimli veya diğer tanımlayıcı unsurları,
g) Gıda: Doğrudan insan tüketimine sunulmayan canlı hayvanlar, yem, hasat edilmemiş bitkiler, tedavi amaçlı kullanılan tıbbî ürünler, kozmetikler, tütün ve tütün mamulleri, narkotik veya psikotropik maddeler ile kalıntı ve bulaşanlar hariç, insanlar tarafından yenilen, içilen veya yenilmesi, içilmesi beklenen işlenmiş, kısmen işlenmiş veya işlenmemiş her türlü madde veya ürün, içki, sakız ile gıdanın üretimi, hazırlanması veya muameleye tâbi tutulması sırasında kullanılan su veya herhangi bir maddeyi,
ğ) Gıda işletmecisi: Kâr amaçlı olsun veya olmasın kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından gıdanın üretimi, ithalatı, işlenmesi ve piyasaya arzının herhangi bir aşamasında kontrolü altında yürütülen faaliyetlerin mevzuat hükümlerine uygunluğundan sorumlu olan gerçek veya tüzel kişiyi,
h) Hastalık riskinin azaltılmasına ilişkin beyan: Herhangi bir gıda grubunun, gıdanın ya da gıda bileşeninin tüketiminin, insan hastalığına neden olan risk faktörünü önemli ölçüde azalttığını belirten, ileri süren veya ima eden herhangi bir sağlık beyanını,
ı) Kurum: Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunu,
i) Ortalama tüketici: Sosyal, kültürel ve lisanla ilgili faktörler dikkate alındığında makul bir seviyede bilgilendirilmiş ve makul seviyede dikkatli ve tedbirli olan tüketiciyi,
j) Reklam: Ticaret, iş, zanaat veya bir meslekle bağlantılı olarak, bir mal veya hizmetin satışını ya da kiralanmasını sağlamak, hedef kitleyi oluşturanları bilgilendirmek veya ikna etmek amacıyla reklam verenler tarafından herhangi bir mecrada yazılı, görsel, işitsel ve benzeri yollarla gerçekleştirilen pazarlama iletişimi niteliğindeki duyuruları,
k) Sağlık beyanı: Herhangi bir gıda grubunun, gıdanın veya gıdanın bileşiminde bulunan ögelerin insan sağlığıyla ilişkisini belirten, ileri süren veya ima eden beyanı,
l) Sağlık beyanı kullanımı: Ürünlerin etiketinde, tanıtımında veya reklamında sağlık beyanının yer alması,
m) Takviye edici gıda: Normal beslenmeyi takviye etmek amacıyla, vitamin, mineral, protein, karbonhidrat, lif, yağ asidi, amino asit gibi besin ögelerinin veya bunların dışında besleyici veya fizyolojik etkileri bulunan bitki, bitkisel ve hayvansal kaynaklı maddeler, biyoaktif maddeler ve benzeri maddelerin konsantre veya ekstrelerinin tek başına veya karışımlarının kapsül, tablet, pastil, tek kullanımlık toz paket, sıvı ampul, damlalıklı şişe ve diğer benzeri sıvı veya toz formlarda hazırlanarak günlük alım dozu belirlenmiş gıdaları,
n) Tanıtım: Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin bilimsel özellikleri hakkında gıda işletmecisi tarafından düzenlenen veya gıda işletmecisinin adı, talebi, katkısı, desteği ile sağlık meslek mensuplarına gerçekleştirilecek bütün bilgi verme faaliyetlerini; bu çerçevede ürün tanıtım temsilcilerinin aktivitelerini, tıbbi ve mesleki kitap ve dergilere verilecek ilanları, doğrudan postalama veya diğer iletişim araçları yoluyla yapılacak duyuruları, bilimsel toplantıları ve ürün tanıtım toplantılarını ve benzeri etkinlikler ile yapılacak faaliyetleri,
o) Ürün: Gıda ve takviye edici gıdaları,
ö) Yönetmelik: Gıda ve Takviye Edici Gıdalarda Sağlık Beyanı Kullanımı Hakkında Yönetmeliği,
ifade eder.

Ekler
MADDE 5-
(1) Bu kılavuz eklerinde;
a) Ek-1: Hastalık Riskinin Azaltılmasına, Çocukların Gelişimi ve Sağlığına İlişkin Beyanlar Dışındaki Sağlık Beyanları Listesi,
b) Ek-2: Hastalık Riskinin Azaltılmasına İlişkin Sağlık Beyanları Listesi,
c) Ek-3: Çocukların Gelişimi ve Sağlığına İlişkin Sağlık Beyanları Listesi,
ç) Ek-4: Sağlık Beyanı Kullanımına İlişkin Beslenme Beyanları ve Beyan Koşulları,
d) Ek-5: Sağlık Beyanı Kullanımına İlişkin Referans Alım Miktarları-Vitaminler ve Mineraller İçin Günlük Referans Alım Değerleri,
yer alır.

Sağlık Beyanı Kullanım Esasları
MADDE 6-
(1) Yönetmelik hükümlerine uygun olarak piyasaya arz edilen ürünlerin etiketi, tanıtımı ve reklâmında kullanılan sağlık beyanları; belirsiz, yanlış, yanıltıcı, şüphe ve endişeye neden olmaksızın ortalama tüketicinin anlayacağı biçimde olmalıdır.
(2) Yönetmelik hükümleri; Yönetmeliğin istisnalar başlıklı 9 uncu maddesinde belirtilmiş olan özel mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla uygulanır. Özel mevzuat, Yönetmeliğin zorunlu kıldığı koşulları değiştiren hükümler içerdiğinde uygulanır.

*Bu değerler gerçek mevzuat koşulu olmayıp örnek olarak yazılmıştır.
Özel Beslenme Amaçlı Gıda Mevzuat Koşulu (ÖBAG)* Yönetmelik Koşulu Geçerli Olan Koşul
Bileşiminde en az 120 mg/100 kcal sodyum bulunmalı. Bileşiminde en fazla 100 mg/100 kcal sodyum bulunan. ÖBAG
Bileşiminde en fazla 150 mg/100 kcal sodyum bulunmalı. Bileşiminde en fazla 100 mg/100 kcal sodyum bulunan. ÖBAG
İçerdiği enerjinin en fazla %20"si doymuş yağ asitlerinden gelmeli. İçerdiği enerjinin en fazla %10"u doymuş yağ asitlerinden gelen. ÖBAG
İçerdiği enerjinin en fazla %8"i ilave şekerden gelmeli. İçerdiği enerjinin en fazla %10"u ilave şekerden gelen. ÖBAG
Doğal olarak bileşiminde en fazla 50 mg/100kcal kalsiyum olmalı. Doğal olarak bileşiminde en az 55 mg/100 kcal kalsiyum bulunan. ÖBAG
Kalsiyum ile ilgili hiçbir koşul yok. Doğal olarak bileşiminde en az 55 mg/100 kcal kalsiyum bulunan. Yönetmelik Koşulu
(3) Sağlık beyanı ifadelerinin yerine anlamını değiştirmeyecek ve güçlendirmeyecek şekilde eşdeğer ifadeler kullanılabilir.
ÖRNEK:
Kılavuzda yer alan “X bağışıklık sisteminin normal fonksiyonuna katkıda bulunur.” cümlesinde “katkıda bulunur.” ifadesi yerine;
-“X bağışıklık sisteminin normal fonksiyonunda rol oynar.
-“X bağışıklık sisteminin normal fonksiyonunu destekler.”
-“X bağışıklık sisteminin normal fonksiyonunun sürdürülmesine katkıda bulunur.
-“X bağışıklık sisteminin normal fonksiyonuna yardımcı olur.” ifadeleri kullanılabilir.
Ancak;
-“X bağışıklık sisteminin normal fonksiyonunu yükseltir.” ya da
-“X bağışıklık sisteminin normal fonksiyonunu optimize eder.” ifadeleri kullanılamaz.
(4) Sağlık beyanları üründe bulunan besin ögesi, diğer öge, gıda veya gıda grubuna özgü olduğu için, sağlık beyanı ürüne değil sadece ilgili içeriğe atıfta bulunacak şekilde yapılmalıdır. ÖRNEK:
Y gıdası X bileşeni içeriyorsa;
-“X bağışıklık sisteminin normal fonksiyonuna katkıda bulunur.” ifadesi yerine
-“Y gıdasındaki X bağışıklık sisteminin normal fonksiyonuna katkıda bulunur.” ifadesi kullanılabilir ancak;
-“Y bağışıklık sisteminin normal fonksiyonuna katkıda bulunur.” ifadesi kullanılamaz.
(5) Aynı besin ögesinin birden fazla beyana sahip olması veya farklı besin ögelerinin aynı beyan veya beyanlara sahip olması durumunda özne veya yüklem birleştirmesi yapılabilir.
ÖRNEK:
Biotine ilişkin;
-“Biotin normal saçın korunmasına katkıda bulunur.”
-“Biotin normal mukozanın korunmasına katkıda bulunur.”
-“Biotin normal cildin korunmasına katkıda bulunur.” beyanları tek cümle halinde;
- “Biotin normal saç, normal mukoza ve normal cildin korunmasına katkıda bulunur.” şeklinde kullanılabilir.
Veya;
B6, B12 ve C vitaminlerini içeren bir ürün söz konusu olduğunda “B6, B12 ve C Vitamini karışımı yorgunluk ve bitkinliğinin azalmasına ve bağışıklık sisteminin normal fonksiyonuna katkıda bulunur.” şeklinde kullanılabilir.
Ancak; EPA ve DHA içeren bir ürün ile ilgili sağlık beyanı kullanılırken; “EPA ve DHA kalbin normal fonksiyonuna katkıda bulunur”, “DHA normal beyin fonksiyonlarının korunmasına katkıda bulunur" ve "DHA normal görme yetisinin korunmasına katkıda bulunur" beyanları "DHA ve EPA, kalbin normal fonksiyonuna ve normal beyin fonksiyonlarının ve normal görme yetisinin korunmasına katkıda bulunur." şeklinde kullanılamaz.
(6) Yönetmelik ve bu kılavuz hükümlerine göre sağlık beyanı kullanması uygun olan ürünlerin, kullanılan sağlık beyanı ile ilişkili ve sınırlı olması şartıyla ticari markası, ürün ismi, firma ismi ve logosu veya etiket görselleri sağlık beyanı içerebilir. Sorumluluk gıda işletmecisinde olmak üzere bu kullanım için başvuru yapılmasına gerek yoktur.
ÖRNEK :
"Bone Health" isminin kullanılması, gıda ile kemik sağlığı arasında bir ilişki olduğunu ima eder. Dolayısıyla, "Bone Health" ismi; “Bone Health, içeceğinde bulunan kalsiyum, normal kemiklerin korunması için gereklidir” ifadesi ile birlikte kullanılmalıdır. Aksi durumda bu isim kullanılamaz.
(7) Ürünlerin, etiketi, tanıtımı ve reklamında kullanılan sağlık beyanı olarak yorumlanabilecek görseller, söz konusu ürünün beyan koşulunu karşılaması ve tüketicide endişeye neden olmaması şartıyla kullanılabilir.
ÖRNEK:
Etiketinde kemik sağlığı ile ilişkilendirilebilen kemik görseli bulunan bir ürün bu görseli sadece ilgili sağlık beyanı ile birlikte kullanılabilir. Üründe, sağlık beyanı kullanımı koşullarını karşılamıyorsa sağlıkla ilişkilendirilebilecek herhangi bir görsel kullanılamaz.
(8) Özel günler için üretilen takviye edici gıdalar dışındaki gıdaların etiketinde yer alan sevgi temalı kalp görseli sağlık beyanı olarak değerlendirilmez.
(9) “Kıkırdak, kemik, göz” gibi ifadelerin kullanılması; söz konusu ifadeler ilgili sağlık beyanıyla birlikte yazılması koşulu ile kullanılabilir.
ÖRNEK:
A vitamini içeren “Göz” isimli bir takviye edici gıdanın etiketinde;
- GÖZ “A vitamini normal görme yetisinin korunmasına katkıda bulunur.” şeklinde kullanılabilir.
(10) İzin verilen sağlık beyanı ifadesinin veya bu kılavuzda yer alan önerilerin dışında bir ifadenin kullanılması bu sağlık beyanının anlamını değiştirme riski oluşturacağı için, sağlık beyanları özele indirgenecek şekilde değiştirilemez.
ÖRNEK:
Yönetmeliğin 7 nci maddesi birinci fıkrası a bendindeki “Bir besin ögesinin veya diğer ögenin; vücudun büyümesi, gelişimi ve fonksiyonları üzerindeki rolüne” atıfta bulunan sağlık beyanı kapsamında kılavuz listesinde yer alan “Bakır normal enerji oluşum metabolizmasına katkıda bulunur.” şeklindeki bir sağlık beyanı,
“Bakır normal dokulardaki yağın parçalanmasına katkıda bulunur.” şeklinde değiştirilemez. Çünkü söz konusu sağlık beyanının bu şekilde özele indirgenmesi, Yönetmeliğin 7 nci maddesi birinci fıkrası c bendindeki “İncelme veya kilo kontrolü veya açlık hissinin azaltılması veya tokluk hissinin artırılması veya diyetten sağlanan enerjinin azaltılması” hükmüne atıfta bulunan bir beyan olarak algılanacağından yanıltıcı olacaktır.
(11) “Cildiniz için iyi” gibi ifadelerle bir besin ögesinin veya ürünün genel sağlık veya sağlıkla ilgili genel, özel olmayan faydalarına atıfta bulunulduğunda kılavuzun ekli listelerinde yer alan bir sağlık beyanının eşlik etmesini koşuluyla kullanılabilir.
ÖRNEK:
“Cildiniz için iyi-X normal cildin korunmasında katkıda bulunur” veya “Cildiniz için iyi-Y, normal cildin korunmasına katkıda bulunan X içerir.” şeklinde kullanılabilir.
(12) Sağlık beyanlarının etiket üzerinde kullanımında, beyanın anlamını değiştirmediği ve güçlendirmediği sürece ve beyanın tam haliyle birlikte yazılması koşulu ile kısaltılmış ifadeler kullanılabilir.
ÖRNEK:
%100 Ksilitolle tatlandırılan bir sakızda; “Diş plağını azaltır.” şeklinde kısaltılmış bir ifade -“Diş plağını azaltır." ‘%100 ksilitolle tatlandırılmış sakız diş plağını azaltır. Diş plağının (tartar) artması çocuklarda çürük oluşumunda bir risk faktörüdür.” şeklinde kullanılabilir.

Gıdalarda Sağlık Beyanı Kullanım Koşulları
MADDE 7-
(1) Beyan koşulları ve besin ögesi profiline uygunluk açısından değerlendirme aşağıdaki örneklerde gösterildiği gibi üç farklı şekilde yapılabilir:
ÖRNEK:
Satışa sunulduğu haliyle doğrudan tüketilebilen ve üreticinin talimatına ihtiyaç duyulmayan gıdalarda değerlendirme, satışa sunulan gıdayı esas alacak şekilde yapılır.
-UHT Tam Yağlı Süt, bisküvi, kek, çikolata vb.
ÖRNEK:
Satışa sunulduğu haliyle doğrudan tüketilebilen veya üreticinin talimatına göre de tüketilebilen gıdalarda değerlendirme, gıdanın satışa sunulduğu hali veya üretici talimatına göre hazırlanmış tüketime hazır gıdayı esas alacak şekilde yapılır.
-Kahvaltılık gevrek vb.
ÖRNEK:
Satışa sunulduğu haliyle doğrudan tüketilmesi mümkün olmayan gıdalarda değerlendirme, üreticinin talimatına göre hazırlanmış tüketime hazır gıdayı esas alacak şekilde yapılır.
-Toz çorba, İçecek tozu.
(2) Beyan koşulu porsiyona göre verilen sağlık beyanları ile ilgili değerlendirmelerde, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin Ek- 12"sinde yer alan Gıdaların Porsiyon Büyüklükleri esas alınır. Ürünün tüketim biriminin porsiyon büyüklüğünden daha az olması durumunda, bir porsiyon için belirlenen beyan koşulu ürünün tüketim birimi üzerinden sağlanır.
ÖRNEK:
“Beta-Glukanlar” beyanı bisküvi ürünü için yapıldığında; bisküvinin porsiyon büyüklüğü Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin Ek-12"sinde 30 g olarak belirlenmiştir. Bir paket bisküvi 30 g ise bir pakette 1 g beta-glukan olmalıdır. Paket 25 g yani porsiyon büyüklüğünden az ise bu sefer 25 g içinde 1 g beta-glukan olmak zorundadır. Paket üzerine “Faydalı etki için günde en az 3 g Beta-glukanının alınması gerekir.” ifadesi ve ayrıca “Bu paket/bu ürün 1 g beta-glukan içerir.” ifadesi de yazılmalıdır.
“Faydalı etki için bu üründen günde en az üç paket tüketilmesi gerekir.” gibi bir ifade yazılamaz.

Besin ögesi, madde, gıda veya gıda kategorisi Beyan Beyanı Koşulu
Beta-glukanlar “Beta-glukanlar normal kan kolesterol düzeyinin korunmasına katkıda bulunur.” Ürünün bir porsiyonunda en az 1,0 g yulaf, yulaf kepeği, arpa, arpa kepeği veya bu kaynakların karışımından elde edilen beta-glukan içermesi gerekir.
Tüketiciye, faydalı etkinin görülebilmesi için yulaf, yulaf kepeği, arpa, arpa kepeği veya bunların karışımlarından elde edilen beta-glukan tüketiminin en az 3 g/gün olması gerektiği bilgisi verilir.
(3) Bazı sağlık beyanlarının kullanımı, yalnızca belirli gıda kategorileri için geçerlidir. Bu durumda sağlık beyanlarının yalnızca o gıda kategorisinde bulunan gıdalarda kullanılması gerekmektedir.
ÖRNEK:
Besin ögesi, madde, gıda veya gıda kategorisi Beyan Beyanı Koşulu
Bitkisel steroller veya bitkisel stanol esterleri “Bitkisel steroller ve bitkisel stanol esterleri kan kolesterolünü azaltır/düşürür.
Yüksek kolesterol koroner kalp hastalığının gelişiminde bir risk faktörüdür.”
Tüketiciye, faydalı etkinin günde 1,5-2,4 g bitkisel stanol alındığında sağlanacağı bilgisi verilir. Etkinin boyutu ile sadece sürülebilir yağlar, tereyağ, vb., süt ürünleri, mayonez ve salata sosları kategorisinde yer alan gıdalar için yapılır.
Eğer etkinin boyutu belirtilecekse kolesterol düzeyinin ancak %7-10 arasında düşürülebileceği ve bu etkinin elde edilmesi için gerekli tüketim süresinin 2-3 hafta olduğu bilgisi tüketiciye verilir.

Belirli Sağlık Beyanlarının Kullanımına İlişkin Kısıtlamalar
MADDE 8-
(1) Aşağıdaki sağlık beyanlarının kullanımına kesinlikle izin verilmez:
a) Tüketilmediği durumlarda sağlığın olumsuz etkilenebileceğini ileri süren beyanlar.
ÖRNEK:
D vitamini içeren X isimli bir takviye edici gıdanın etiketinde, sunumunda veya tanıtımında sağlık beyanı; bu kılavuzun ekinde yer alan şekliyle “D vitamini normal kemiklerin korunmasına katkıda bulunur.” yerine “X takviye edici gıdasının tüketilmemesi durumunda kemiklerin gelişimi yavaşlar” şeklinde kullanılamaz ve atıfta bulunacak şekilde değiştirilemez.
b) Kilo kaybının veya artışının miktarına veya oranına atıfta bulunan beyanlar.
ÖRNEK:
“X ürünü içinde bulunan Y bir ayda beş kilo vermenize yardımcı olur.” ifadesi kullanılamaz.
c) Sağlık beyanı kullanılan ürünlerle ilgili tanıklığına başvurulan kişinin tecrübesi veya ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlar ile ilişkilendirilen teşekkür, övgü, tavsiye veya onay ifadesine yer verilen veya imada bulunulan beyanlar.
ÖRNEK:
“X isimli doktor/kurum/kuruluş Y ürününü tavsiye eder.” ifadesi kullanılamaz.
d) Ürünün Sağlık Bakanlığı tarafından uygun bulunduğuna atıfta bulunan ifadeler ile “sadece eczanelerde satılabileceği” ne ilişkin beyanlar.
ÖRNEK:
“X ürünü “Sadece Eczanelerde” ifadesi kullanılamaz.

Çocukların Gelişimi ve Sağlığına İlişkin Sağlık Beyanları
MADDE 9-
(1) Kılavuzun Ek-3"ünde yer alan sağlık beyanları sadece çocuklara yönelik ürünlerde (örneğin; devam formülerinde) kullanılır.
(2) Bebek formüllerinde sağlık beyanı kullanımına izin verilmez.
(3) Kılavuzun Ek-1"inde yer alan beyanlar, bilimsel verilerin sağlanması koşuluyla, çocukluk dönemi de dahil olmak üzere tüm insan yaşam döngüsünü kapsayacak şekilde çocuklar için de kullanılan ortak gıdalar üzerinde bulunabilir. Ancak, tüketici yanıltılmamalıdır. Çocuklarda görülen bir sağlık etkisinin yetişkinlerde veya yetişkinlerde bulunan bir sağlık etkisinin çocuklarda da görülebileceği ima edilmemelidir.

MADDE 10- (1) Bu Kılavuz Kurum Başkanının onayı ile yürürlüğe girer.

MADDE 11- (1) Bu Kılavuz hükümlerini Kurum Başkanı yürütür.